Աֆղանստան. պատմությունը հակիրճ
Մետաքսի ճանապարհի խաչմերուկ՝ Բակտրիա, Քուշանյան կայսրություն, Ղազնավյանների ու Ղուրիների պետություններ և Բամիանի հսկա Բուդդաները։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Հին աշխարհ Այստեղ էր հարուստ Բակտրիան՝ Բալխ մայրաքաղաքով։ Մ.թ.ա. 329–327 թթ. այստեղ եկավ Ալեքսանդր Մակեդոնացին, իսկ I–III դարերում ծաղկում էր Քուշանյան կայսրությունը, որի արքա Կանիշկան հովանավորում էր բուդդայականությունը։
Միջնադար VI–VII դարերում Բամիանի ժայռերում փորագրվեցին 55 և 38 մետր բարձրությամբ Բուդդաները։ X դարից Ղազնիից կառավարում էին Ղազնավյանները․ բանաստեղծ Ֆիրդուսին «Շահնամեն» նվիրեց Մահմուդին։ 1190-ական թթ. Ղուրիները կառուցեցին 65 մետրանոց Ջամի մինարեթը։
Նոր ժամանակներ 1504 թ. Բաբուրը գրավեց Քաբուլը և այն դարձրեց հենակետ, որտեղից հետագայում ստեղծեց Մեծ մոգոլների պետությունը։ 1747 թ. Ահմադ շահ Դուրրանին հիմնադրեց Դուրրանիների կայսրությունը՝ ժամանակակից աֆղանական պետության հիմքը։
Նորագույն ժամանակներ Ազգային խաղը բուզքաշին է՝ ձիավորների պայքարն այծի դիակի համար։ 2008 թ. թեքվոնդոիստ Ռոհուլլա Նիկպայը նվաճեց երկրի առաջին օլիմպիական մեդալը, իսկ 2015 թ. հավաքականն առաջին անգամ մասնակցեց կրիկետի աշխարհի առաջնությանը։
Հետաքրքիր փաստեր

- Բամիանի Բուդդաները ժայռում փորագրվել են VI–VII դարերում․ ամենամեծը հասնում էր 55 մետրի։
- Յուղաներկով արված ամենահին հայտնի նկարները հայտնաբերվել են Բամիանի քարանձավներում․ դրանք մոտ 1400 տարեկան են։
- Լաջվարդը Բադախշանում արդյունահանվում է ավելի քան 6000 տարի․ այդ հանքերի քարը հասել է նաև Հին Եգիպտոս։
- XII դարի 65 մետրանոց Ջամի մինարեթը կանգնած է լեռնային ձորում և գրեթե անվնաս պահպանվել է։
- Բուզքաշին ազգային խաղ է․ ձիավորները մրցում են, թե ով առաջինը կհասցնի այծի դիակը «արդարության շրջանակ»։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]