Հնդկաստան. պատմությունը հակիրճ
Աշխարհի ամենահին քաղաքակրթություններից մեկը, որը մարդկությանը տվեց զրոյով թվանշանները, շախմատը և յոգան։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Հին աշխարհ Մ.թ.ա. III հազարամյակում Ինդոսի հովտում կային ջրմուղով և կոյուղով քաղաքներ, որոնց հետքերը կան նաև Հնդկաստանում՝ Լոթալում և Դհոլավիրայում։ Այստեղ ձևավորվեցին Վեդաները և Բուդդայի ուսմունքը, իսկ մ.թ.ա. III դարում Աշոկա արքան միավորեց գրեթե ողջ թերակղզին։
Միջնադար 628 թ. մաթեմատիկոս Բրահմագուպտան շարադրեց զրոյով հաշվարկի կանոնները։ Կառուցվեցին Խաջուրահոյի և Կոնարկի քանդակազարդ տաճարները, իսկ XII–XIII դարերի սահմանին Դելիում բարձրացավ Կուտուբ Մինար մինարեթը։
Նոր ժամանակներ Մեծ Մողոլների կայսրությունը (1526 թվականից) կառուցեց Կարմիր ամրոցը և Թաջ Մահալը։ XVII դարից Հնդկաստանում առևտուր էին անում եվրոպական ընկերությունները, իսկ XIX դարում երկիրը դարձավ Բրիտանական կայսրության մաս և ունեցավ երկաթուղիներ։
Նորագույն ժամանակներ 1947 թ. օգոստոսի 15-ին Հնդկաստանն անկախացավ։ Հնդկաստանն ավելի շատ ֆիլմ է նկարահանում, քան որևէ այլ երկիր, կրիկետի հավաքականը մեկ անգամ չէ, որ դարձել է աշխարհի չեմպիոն, իսկ 2023 թ. «Չանդրայաան-3»-ն առաջինը վայրէջք կատարեց Լուսնի հարավային բևեռի մոտ։
Հետաքրքիր փաստեր

- Դելիի երկաթե սյունը կանգուն է մոտ 1600 տարի և գրեթե չի ժանգոտել։
- Ռաբինդրանաթ Թագորը 1913 թ. դարձավ Նոբելյան մրցանակի արժանացած առաջին ոչ եվրոպացին։
- Հնդկաստանի առաջին գնացքը 1853 թ. Բոմբեյից գնաց Թանե. այսօր այս երկաթուղին աշխարհի ամենամեծերից է։
- Թաջ Մահալը Շահ Ջահան կայսրը կառուցել է ի հիշատակ սիրելի կնոջ, և շինարարությունը տևել է մոտ 20 տարի։
- Նալանդայի վանք-համալսարանում V դարից սովորում էին հազարավոր ուսանողներ. այն աշխարհում այդպիսի առաջին դպրոցներից է։
Կարևոր իրադարձություններ
- մ.թ.ա. 322 թ.Չանդրագուպտան հիմնում է Մաուրյաների կայսրությունըՍա առաջին պետությունն էր, որը միավորեց Հնդկական ենթամայրցամաքի մեծ մասը (թվականը մոտավոր է)։
- մ.թ.ա. 261 թ.Կալինգայի պատերազմը և Աշոկայի շրջադարձըՊատերազմի զոհերից ցնցված Աշոկա կայսրը հրաժարվեց նվաճումներից և դարձավ բուդդայականության հովանավոր։
- 320 թ.Գուպտաների կայսրության սկիզբըԳուպտաների ժամանակաշրջանը կոչվում է Հնդկաստանի «ոսկեդար», երբ ծաղկեցին գիտությունը, մաթեմատիկան և գրականությունը։
- 1206 թ.Դելիի սուլթանության հիմնադրումըՆախկին ստրուկ-զինվոր Կութբ ադ-Դին Այբեկը դարձավ Դելիի առաջին սուլթանը։
- 1498 թ.Վասկո դա Գաման ծովով հասնում է ՀնդկաստանՊորտուգալացի ծովագնացը շրջանցեց Աֆրիկան և առաջին եվրոպացին էր, որ ծովով հասավ Հնդկաստան՝ Կալիկուտ։
- 1632 թ.Թաջ Մահալի շինարարության սկիզբըՇահ Ջահան կայսրն Ագրայում սկսեց կառուցել դամբարան՝ իր սիրելի կնոջ՝ Մումթազ Մահալի հիշատակին։
Բոլոր տարեթվերը (15)
Հին աշխարհ
- մ.թ.ա. 322 թ.Չանդրագուպտան հիմնում է Մաուրյաների կայսրությունըՍա առաջին պետությունն էր, որը միավորեց Հնդկական ենթամայրցամաքի մեծ մասը (թվականը մոտավոր է)։
- մ.թ.ա. 261 թ.Կալինգայի պատերազմը և Աշոկայի շրջադարձըՊատերազմի զոհերից ցնցված Աշոկա կայսրը հրաժարվեց նվաճումներից և դարձավ բուդդայականության հովանավոր։
- 320 թ.Գուպտաների կայսրության սկիզբըԳուպտաների ժամանակաշրջանը կոչվում է Հնդկաստանի «ոսկեդար», երբ ծաղկեցին գիտությունը, մաթեմատիկան և գրականությունը։
Միջնադար
- 1206 թ.Դելիի սուլթանության հիմնադրումըՆախկին ստրուկ-զինվոր Կութբ ադ-Դին Այբեկը դարձավ Դելիի առաջին սուլթանը։
- 1336 թ.Վիջայանագարա կայսրության հիմնադրումըՆրա մայրաքաղաք Համպին Հնդկաստանի հարավում աշխարհի ամենահարուստ քաղաքներից էր, իսկ ավերակները ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում են։
Նոր ժամանակներ
- 1498 թ.Վասկո դա Գաման ծովով հասնում է ՀնդկաստանՊորտուգալացի ծովագնացը շրջանցեց Աֆրիկան և առաջին եվրոպացին էր, որ ծովով հասավ Հնդկաստան՝ Կալիկուտ։
- 1526 թ.Պանիպատի առաջին ճակատամարտըԲաբուրը ջախջախեց Դելիի սուլթանին և հիմնեց Մեծ Մողոլների կայսրությունը։
- 1632 թ.Թաջ Մահալի շինարարության սկիզբըՇահ Ջահան կայսրն Ագրայում սկսեց կառուցել դամբարան՝ իր սիրելի կնոջ՝ Մումթազ Մահալի հիշատակին։
- 1639 թ.Կարմիր ամրոցի կառուցման սկիզբըՄայրաքաղաքը Դելի տեղափոխելու նպատակով Շահ Ջահանն այնտեղ հիմնեց կարմիր ավազաքարից պալատ-ամրոց։
- 1853 թ.Հնդկաստանի առաջին ուղևորատար գնացքը14 վագոնով գնացքը Բոմբեյից Թանե անցավ 34 կմ, և այդպես սկսվեց աշխարհի ամենամեծ երկաթուղային ցանցերից մեկը։
- 1911 թ.Մայրաքաղաքը Դելի տեղափոխելու որոշումըԴելիի դարբարում հայտարարվեց, որ Բրիտանական Հնդկաստանի մայրաքաղաքը Կալկաթայից կտեղափոխվի Դելի։
- 1913 թ.Հնդկական առաջին գեղարվեստական ֆիլմըԴադասահեբ Փալկեն Բոմբեյում ցուցադրեց «Ռաջա Հարիշչանդրա» համր ֆիլմը, որով սկսվեց հնդկական կինոն։
Նորագույն ժամանակներ
- 1928 թ.Ռամանի էֆեկտի հայտնաբերումըԿալկաթայում Չ. Վ. Ռամանը հայտնաբերեց լույսի ցրման նոր տեսակ և ստացավ Նոբելյան մրցանակ, իսկ փետրվարի 28-ը Հնդկաստանում գիտության օրն է։
- 1951 թ.Առաջին Ասիական խաղերըՆյու Դելիում հավաքվեցին 11 երկրի մարզիկներ, և խաղերը դարձան Ասիայի գլխավոր բազմամարզական մրցումները։
- 2023 թ.«Չանդրայան-3»-ի վայրէջքը Լուսնի վրաՀնդկաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որի սարքը վայրէջք կատարեց Լուսնի հարավային բևեռի մոտ։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]