Հայիթի. պատմությունը հակիրճ
Ստրուկների հաղթական ապստամբությունից ծնված աշխարհի առաջին երկիրը, որը 1804 թ. դարձավ Ամերիկայի երկրորդ անկախ պետությունը ԱՄՆ-ից հետո։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Միջնադար Եվրոպացիներից շատ առաջ կղզում ապրում էին տաինոները, որոնք բաժանված էին մի քանի ցեղապետությունների։ Նրանք մշակում էին մանիոկ և եգիպտացորեն, կառուցում էին ծիսական գնդակի խաղի հրապարակներ և քարից քանդակում զեմի աստվածների արձանիկներ։
Նոր ժամանակներ 1492 թ. հյուսիսային ափի մոտ խորտակվեց Կոլումբոսի «Սանտա Մարիան»։ 1697 թ. կղզու արևմուտքն անցավ Ֆրանսիային, և Սեն Դոմինգ գաղութը դարձավ նրա ամենահարուստ տիրույթը։ 1791 թ. ստրուկներն ապստամբեցին, իսկ 1804 թ. հունվարի 1-ին Ժան Ժակ Դեսսալինը հռչակեց անկախություն։
Նորագույն ժամանակներ XX դարում ինքնուս հայիթցի նկարիչները համբավ բերեցին նաիվ գեղանկարչությանը, և 1944 թ. Պորտ-օ-Պրենսում բացվեց Արվեստի կենտրոնը։ 1987 թ.-ից հայիթյան կրեոլերենը ֆրանսերենի հետ մեկտեղ պաշտոնական լեզու է։
Հետաքրքիր փաստեր

- Լեռան գագաթին 1805–1820 թթ. կառուցված Լաֆերիեր միջնաբերդը համարվում է Ամերիկայի ամենամեծ ամրոցը։
- Կոլումբոսի դրոշակակիր «Սանտա Մարիա» նավը խորտակվեց Հայիթիի ափերի մոտ 1492 թ. Սուրբ Ծննդյան գիշերը։
- 1928 թ. Սիլվիո Կատորը հեռացատկում նվաճեց օլիմպիական արծաթ, իսկ մեկ ամիս անց սահմանեց համաշխարհային ռեկորդ՝ 7,93 մ։
- Կոմպա պարային երաժշտությունը 1955 թ. ստեղծել է սաքսոֆոնահար Նեմուր Ժան-Բատիստը։
- «Հայիթի» անունը Դեսսալինը վերցրեց տաինոների լեզվից՝ Այիթի, այսինքն՝ «լեռնային երկիր»։
Կարևոր իրադարձություններ
- 1804 թ.Հայիթիի անկախությունըՍտրուկների ապստամբությունից հետո Հայիթին դարձավ Լատինական Ամերիկայի առաջին անկախ երկիրը և նախկին ստրուկների հիմնած առաջին պետությունը։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]