Մալթա. պատմությունը հակիրճ
Փոքրիկ կղզի՝ բուրգերից հին տաճարներով, որտեղ XVI դարում հովհաննեսյան ասպետները դիմակայեցին պաշարմանը և կառուցեցին Վալետտան։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Հին աշխարհ Մոտ մ.թ.ա. 3600 թ. Մալթայում կառուցվեցին Ջգանտիայի մեգալիթյան տաճարները՝ աշխարհի ամենահին կառույցներից։ Մոտ մ.թ.ա. 800 թ. եկան փյունիկեցիները, մ.թ.ա. 218 թ.՝ հռոմեացիները, իսկ ըստ ավանդության՝ սուրբ Պողոսը մոտ 60 թ. այստեղ նավաբեկություն կրեց։
Միջնադար 870 թ. կղզին գրավեցին արաբները, իսկ 1091 թ. կոմս Ռոջեր I-ն այն միացրեց նորմանդական Սիցիլիային։ Արաբական ժառանգությունը մնացել է մալթերենում, որն ազգակից է արաբերենին, բայց գրվում է լատինատառ։
Նոր ժամանակներ 1530 թ. Կարլ V կայսրը Մալթան տվեց հովհաննեսյան օրդենին։ 1565 թ. Ժան դը Լա Վալետի գլխավորած ասպետները հետ մղեցին օսմանների պաշարումը, իսկ 1566 թ. հիմնեցին Վալետտան։ 1798 թ. կղզին գրավեց Նապոլեոնը, 1800 թ.՝ բրիտանացիները։
Նորագույն ժամանակներ 1964 թ. սեպտեմբերի 21-ին Մալթան դարձավ անկախ, 1974 թ.՝ հանրապետություն։ 2004 թ. այն միացավ Եվրամիությանը, 2008 թ. անցավ եվրոյի, իսկ 2018 թ. Վալետտան Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաքն էր։
Հետաքրքիր փաստեր

- Մոտ մ.թ.ա. 3600 թ. կառուցված Ջգանտիայի տաճարները Սթոունհենջից էլ, եգիպտական բուրգերից էլ հին են։
- Մալթերենը Եվրամիությունում պաշտոնական կարգավիճակ ունեցող միակ սեմական լեզուն է։
- Վալետտան անվանվել է մեծ վարպետ Ժան դը Լա Վալետի անունով և հիմնադրվել է 1566 թ., Մեծ պաշարումից մեկ տարի անց։
- 1530 թ. Մալթան ասպետներին տրվեց խորհրդանշական վճարով՝ տարեկան մեկ բազեով։
- Վալետտան ամբողջությամբ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում է որպես ասպետների քաղաք, կառուցված միասնական ծրագրով։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]