Նորագույն ժամանակներ. կարևոր տարեթվեր

«Նորագույն ժամանակներ» դարաշրջանի (1914 թվականից) ամենակարևոր իրադարձությունները՝ ժամանակագրական կարգով, տարեթվերով և կարճ բացատրություններով։ Վերևում՝ փոքրիկ վիկտորինա։

Ստուգեք ձեզ

Ո՞րն է եղել ավելի վաղ

Կարևոր իրադարձություններ

  1. 1914 թ.Պանամայի ջրանցքի բացումըԱռաջին պաշտոնական անցումը կատարեց «Անկոն» նավը, և Ատլանտյան ու Խաղաղ օվկիանոսների միջև ճանապարհը կրճատվեց հազարավոր կիլոմետրերով։
  2. 1915 թ.Էյնշտեյնի հարաբերականության ընդհանուր տեսությունըԲեռլինում Ալբերտ Էյնշտեյնը ներկայացրեց հավասարումներ, ըստ որոնց ձգողությունը տարածաժամանակի կորությունն է։
  3. 1918 թ.Սարդարապատի ճակատամարտըՀայկական զորքերն ու կամավորները Սարդարապատի մոտ կասեցրին օսմանյան բանակի առաջխաղացումը։
  4. 1918 թ.Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակումըՄայիսի 28-ին հռչակվեց անկախ Հայաստանի Հանրապետությունը՝ դարեր անց առաջին հայկական պետությունը։
  5. 1922 թ.Թութանխամոնի դամբարանի հայտնաբերումըՀնագետ Հովարդ Քարթերը Թագավորների հովտում գտավ պատանի փարավոնի գրեթե անձեռնմխելի դամբարանը։
  6. 1926 թ.Հեռուստատեսության առաջին ցուցադրումըՇոտլանդացի գյուտարար Ջոն Լոգի Բերդը Լոնդոնում գիտնականներին ցույց տվեց էկրանին շարժվող պատկեր։
  7. 1928 թ.Միկի Մաուսի առաջին հայտնվելըՈւոլթ Դիսնեյի «Վիլիի շոգենավը» հնչյունային մուլտֆիլմը Միկի Մաուսին աստղ դարձրեց։
  8. 1928 թ.Պենիցիլինի հայտնագործումըԼոնդոնում Ալեքսանդր Ֆլեմինգը նկատեց, որ բորբոսը սպանում է մանրէները, և այդպես ծնվեց առաջին հակաբիոտիկը։
Բոլոր տարեթվերը (217)
  1. 1914 թ.Պանամայի ջրանցքի բացումըԱռաջին պաշտոնական անցումը կատարեց «Անկոն» նավը, և Ատլանտյան ու Խաղաղ օվկիանոսների միջև ճանապարհը կրճատվեց հազարավոր կիլոմետրերով։
  2. 1915 թ.Էյնշտեյնի հարաբերականության ընդհանուր տեսությունըԲեռլինում Ալբերտ Էյնշտեյնը ներկայացրեց հավասարումներ, ըստ որոնց ձգողությունը տարածաժամանակի կորությունն է։
  3. 1915 թ.Մալևիչի «Սև քառակուսին»Կազիմիր Մալևիչն առաջին անգամ նկարը ցուցադրեց Պետրոգրադի ցուցահանդեսում՝ կախելով այն սրահի անկյունում, բարձրում։
  4. 1918 թ.Սարդարապատի ճակատամարտըՀայկական զորքերն ու կամավորները Սարդարապատի մոտ կասեցրին օսմանյան բանակի առաջխաղացումը։
  5. 1918 թ.Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակումըՄայիսի 28-ին հռչակվեց անկախ Հայաստանի Հանրապետությունը՝ դարեր անց առաջին հայկական պետությունը։
  6. 1918 թ.Թբիլիսիի պետական համալսարանի հիմնադրումըՎրաստանի առաջին համալսարանը բացվեց պատմաբան Իվանե Ջավախիշվիլու նախաձեռնությամբ և այսօր կրում է նրա անունը։
  7. 1919 թ.Բաուհաուզի հիմնադրումըՎալտեր Գրոպիուսը Վայմարում բացեց դպրոց, որը փոխեց XX դարի ճարտարապետությունն ու դիզայնը։
  8. 1919 թ.Երևանի պետական համալսարանի հիմնադրումըՀիմնադրվեց Հայաստանի առաջին համալսարանը՝ այսօրվա Երևանի պետական համալսարանը։
  9. 1921 թ.Հայաստանի ազգային պատկերասրահի հիմնադրումըԵրևանում հիմնվեց արվեստի թանգարան, որը դարձավ Ազգային պատկերասրահ՝ երկրի արվեստի ամենամեծ հավաքածուն։
  10. 1922 թ.Հայաստանի առաջին պետական թատրոնի բացումըԵրևանում բացվեց Առաջին պետական թատրոնը՝ այժմ Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը։
  11. 1922 թ.Ինսուլինով շաքարային դիաբետի առաջին բուժումըՏորոնտոյում դիաբետով հիվանդ պատանուն ինսուլին ներարկեցին, և այդ հիվանդությունն այլևս մահվան դատավճիռ չէր։
  12. 1922 թ.Թութանխամոնի դամբարանի հայտնաբերումըՀնագետ Հովարդ Քարթերը Թագավորների հովտում գտավ պատանի փարավոնի գրեթե անձեռնմխելի դամբարանը։
  13. 1924 թ.Առաջին ձմեռային օլիմպիական խաղերըՇամոնիի մրցումները սկզբում կոչվում էին Ձմեռային սպորտի միջազգային շաբաթ, և միայն հետո դրանք ճանաչվեցին օլիմպիական։
  14. 1924 թ.Թամանյանի կազմած Երևանի գլխավոր հատակագիծըՀաստատվեց ճարտարապետ Ալեքսանդր Թամանյանի կազմած Երևանի գլխավոր հատակագիծը, որով քաղաքը կառուցվեց տասնամյակներ շարունակ։
  15. 1926 թ.«Նամուս»՝ առաջին հայկական գեղարվեստական ֆիլմըԷկրան բարձրացավ Համո Բեկնազարյանի «Նամուս» ֆիլմը՝ նկարահանված Ալեքսանդր Շիրվանզադեի պիեսի հիման վրա։
  16. 1926 թ.«Նորգե» դիրիժաբլը Հյուսիսային բևեռի վրաՌուալ Ամունդսենը և Ումբերտո Նոբիլեն դիրիժաբլով թռան բևեռի վրայով՝ Շպիցբերգենից Ալյասկա։
  17. 1926 թ.Հեռուստատեսության առաջին ցուցադրումըՇոտլանդացի գյուտարար Ջոն Լոգի Բերդը Լոնդոնում գիտնականներին ցույց տվեց էկրանին շարժվող պատկեր։
  18. 1927 թ.Լինդբերգի թռիչքը Ատլանտյան օվկիանոսի վրայովՉարլզ Լինդբերգը մենակ և առանց վայրէջքի 33,5 ժամում Նյու Յորքից թռավ Փարիզ։
  19. 1927 թ.Շոպենի անվան առաջին մրցույթըՎարշավայում անցկացվեց Ֆրիդերիկ Շոպենի անվան դաշնակահարների առաջին միջազգային մրցույթը, որն այժմ անցկացվում է հինգ տարին մեկ։
  20. 1927 թ.«Ջազի երգիչը»՝ առաջին լիամետրաժ հնչյունային ֆիլմըՀանդիսատեսն առաջին անգամ էկրանից լսեց հերոսի խոսքն ու երգերը, և համր կինոյի դարաշրջանը սկսեց ավարտվել։
  21. 1928 թ.Ռամանի էֆեկտի հայտնաբերումըԿալկաթայում Չ. Վ. Ռամանը հայտնաբերեց լույսի ցրման նոր տեսակ և ստացավ Նոբելյան մրցանակ, իսկ փետրվարի 28-ը Հնդկաստանում գիտության օրն է։
  22. 1928 թ.Միկի Մաուսի առաջին հայտնվելըՈւոլթ Դիսնեյի «Վիլիի շոգենավը» հնչյունային մուլտֆիլմը Միկի Մաուսին աստղ դարձրեց։
  23. 1928 թ.Պենիցիլինի հայտնագործումըԼոնդոնում Ալեքսանդր Ֆլեմինգը նկատեց, որ բորբոսը սպանում է մանրէները, և այդպես ծնվեց առաջին հակաբիոտիկը։
  24. 1929 թ.«Օսկար» մրցանակի առաջին արարողությունըՀոլիվուդյան հյուրանոցում կայացած արարողությունը տևեց մոտ 15 րոպե, իսկ հաղթողների անունները հայտարարվել էին նախապես։
  25. 1930 թ.«Ալմաստ» օպերայի առաջին ներկայացումըԱլեքսանդր Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերան առաջին անգամ բեմադրվեց Մոսկվայում։
  26. 1930 թ.Ֆուտբոլի աշխարհի առաջին առաջնությունըՄրցաշարն անցկացվեց Ուրուգվայում, և տանտերերն եզրափակչում 4:2 հաշվով հաղթեցին Արգենտինային։
  27. 1930 թ.Պլուտոնի հայտնաբերումըԵրիտասարդ աստղագետ Քլայդ Տոմբոն Պլուտոնը հայտնաբերեց Արիզոնայի Լոուելի աստղադիտարանի լուսանկարներում։
  28. 1931 թ.Քրիստոս Փրկչի արձանի բացումըԿորկովադու լեռան վրա կանգնած 30 մետրանոց արձանը դարձավ Ռիո դե Ժանեյրոյի խորհրդանիշը։
  29. 1931 թ.Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգի բացումըՆյու Յորքի երկնաքերը կառուցվեց ընդամենը 410 օրում և գրեթե 40 տարի աշխարհի ամենաբարձր շենքն էր։
  30. 1931 թ.Դալիի «Հիշողության հարատևությունը»Սալվադոր Դալին իր հայտնի «հալվող ժամացույցները» նկարեց ընդամենը 24 × 33 սանտիմետր չափի կտավի վրա։
  31. 1933 թ.Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի բացումըԵրևանի օպերայի և բալետի թատրոնը տվեց իր առաջին ներկայացումը՝ Սպենդիարյանի «Ալմաստ» օպերան։
  32. 1934 թ.Գեղարվեստի պալատի բացումըՄեխիկոյի սպիտակ մարմարե պալատի շինարարությունը տևեց 30 տարի, իսկ ներսում Ռիվերայի, Օրոսկոյի և Սիկեյրոսի որմնանկարներն են։
  33. 1935 թ.«Պեպո»՝ առաջին հայկական հնչյունային ֆիլմըՀամո Բեկնազարյանն էկրանավորեց Սունդուկյանի պիեսը, և էկրանից առաջին անգամ հնչեց հայերեն խոսք։
  34. 1937 թ.«Ոսկե դարպասներ» կամրջի բացումըՍան Ֆրանցիսկոյի կամուրջն այն ժամանակ աշխարհի ամենաերկար կախովի կամուրջն էր։
  35. 1937 թ.Դիսնեյի «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները»Դիսնեյի առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմը նախօրոք անվանում էին «Դիսնեյի խենթություն», բայց այն հսկայական հաջողություն ունեցավ։
  36. 1937 թ.Թոլքինի «Հոբիթի» հրատարակումըՕքսֆորդի պրոֆեսոր Ջոն Թոլքինը հրատարակեց Բիլբո Բեգինսի մասին հեքիաթը, որը նախ պատմել էր իր երեխաներին։
  37. 1938 թ.Կենդանի լատիմերիայի հայտնաբերումըՀարավային Աֆրիկայի ափերի մոտ որսացին մի ձուկ, որը համարվում էր դինոզավրերի ժամանակներում անհետացած։
  38. 1939 թ.Կարմիր բլրի պեղումների սկիզբըԲորիս Պիոտրովսկին սկսեց պեղել Երևանի Կարմիր բլրի ուրարտական Թեյշեբաինի ամրոցը։
  39. 1940 թ.Լասկո քարանձավի հայտնաբերումըՉորս պատանի պատահաբար գտան մի քարանձավ, որի պատերին կային մոտ 17 հազար տարի առաջ արված կենդանիների պատկերներ։
  40. 1941 թ.Ռաշմոր լեռան հուշարձանի ավարտըՀարավային Դակոտայի ժայռում փորագրվեցին ԱՄՆ չորս նախագահների 18 մետրանոց դեմքերը։
  41. 1942 թ.Խաչատրյանի «Գայանե» բալետի պրեմիերանԱրամ Խաչատրյանի «Սուսերով պարն» առաջին անգամ հնչեց Պերմում՝ Կիրովի անվան թատրոնի բեմադրած բալետի պրեմիերայի ժամանակ։
  42. 1943 թ.Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի հիմնադրումըԵրևանում հիմնվեց Գիտությունների ակադեմիան, որի հիմնադիրներից էր աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանը։
  43. 1943 թ.«Փոքրիկ իշխանի» հրատարակումըԱնտուան դը Սենտ-Էքզյուպերին գրեց և նկարազարդեց հեքիաթը Նյու Յորքում ապրելիս, որտեղ էլ այն առաջին անգամ լույս տեսավ։
  44. 1946 թ.Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադրումըԱստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանն աստղադիտարանը հիմնեց Արագած լեռան լանջին։
  45. 1946 թ.ENIAC համակարգչի ներկայացումըԱռաջին էլեկտրոնային համակարգիչներից մեկը կշռում էր մոտ 27 տոննա և զբաղեցնում էր մի ամբողջ սրահ։
  46. 1946 թ.Կաննի առաջին կինոփառատոնըՖրանսիական Ռիվիերայի այս փառատոնը ժամանակի ընթացքում դարձավ աշխարհի ամենահեղինակավոր կինոփառատոններից մեկը։
  47. 1947 թ.«Կոն-Տիկի» լաստի արշավըԹուր Հեյերդալը և նրա թիմը 101 օրում բալսայե լաստով Պերուից հասան Պոլինեզիա։
  48. 1947 թ.Աստղասփյուռների հայտնաբերումըՎիկտոր Համբարձումյանը հայտնաբերեց աստղասփյուռները և ցույց տվեց, որ աստղերը ծնվում են նաև մեր ժամանակներում։
  49. 1947 թ.Տրանզիստորի գյուտըBell Labs-ում ստեղծվեց տրանզիստորը՝ փոքրիկ տարր, առանց որի չկա ոչ մի ժամանակակից համակարգիչ։
  50. 1950 թ.Գտնվեց Էրեբունի ամրոցի հիմնադրման արձանագրությունըԱրին բերդ բլրի վրա գտնվեց Արգիշտի Ա-ի սեպագիր արձանագրությունը, որն ապացուցեց, որ այստեղ էր Էրեբունի ամրոցը։
  51. 1951 թ.Առաջին Ասիական խաղերըՆյու Դելիում հավաքվեցին 11 երկրի մարզիկներ, և խաղերը դարձան Ասիայի գլխավոր բազմամարզական մրցումները։
  52. 1952 թ.Պակալի դամբարանի հայտնաբերումըՊալենկեում Ալբերտո Ռուսն Արձանագրությունների տաճարի տակ գտավ մայաների կառավարչի դամբարանը՝ նեֆրիտե դիմակով։
  53. 1952 թ.Հրանտ Շահինյանի օլիմպիական ոսկինՀելսինկիում մարմնամարզիկ Հրանտ Շահինյանը ոսկի նվաճեց օղակների վրա և թիմային մրցույթում՝ դառնալով Հայաստանից առաջին օլիմպիական չեմպիոնը։
  54. 1953 թ.Էվերեստի առաջին նվաճումըՆորզելանդացի Էդմունդ Հիլարին և շերպա Տենզինգ Նորգայն առաջինը բարձրացան աշխարհի ամենաբարձր գագաթը։
  55. 1953 թ.Մոսկվայի պետական համալսարանի գլխավոր մասնաշենքըՎորոբյովյան բլուրների վրա կանգնած 240 մետրանոց բարձրահարկը 37 տարի Եվրոպայի ամենաբարձր շենքն էր։
  56. 1953 թ.ԴՆԹ-ի կառուցվածքի բացահայտումըՔեմբրիջում Ջեյմս Ուոթսոնը և Ֆրենսիս Քրիքը նկարագրեցին ԴՆԹ-ի կրկնակի պարույրը՝ հենվելով նաև Ռոզալինդ Ֆրանկլինի ռենտգենյան լուսանկարների վրա։
  57. 1954 թ.Երիկամի առաջին հաջող փոխպատվաստումըԲոստոնում վիրաբույժ Ջոզեֆ Մյուրեյն երիկամը փոխպատվաստեց մի երկվորյակից մյուսին։
  58. 1954 թ.Մեկ մղոնը չորս րոպեից արագԲրիտանացի բժշկական ուսանող Ռոջեր Բաննիստերը մեկ մղոնը վազեց 3 րոպե 59,4 վայրկյանում։
  59. 1954 թ.«Մատանիների տիրակալի» առաջին հատորի հրատարակումըԼույս տեսավ Ջոն Թոլքինի «Մատանու եղբայրությունը», իսկ եռագրության վերջին հատորը հրատարակվեց 1955 թվականին։
  60. 1954 թ.Էլեկտրացանցին միացված առաջին ատոմակայանըՄոսկվայից հարավ-արևմուտք գտնվող Օբնինսկի կայանն աշխարհում առաջինը սկսեց էլեկտրաէներգիա մատակարարել ընդհանուր ցանցին։
  61. 1955 թ.Դիսնեյլենդի բացումըՈւոլթ Դիսնեյի առաջին զվարճանքի այգին բացվեց Կալիֆոռնիայի Անահայմ քաղաքում։
  62. 1955 թ.Սոլքի պատվաստանյութը պոլիոմիելիտի դեմԼայնածավալ փորձարկումներից հետո Ջոնաս Սոլքի պատվաստանյութը ճանաչվեց անվտանգ և արդյունավետ, և սկսվեց երեխաների զանգվածային պատվաստումը։
  63. 1956 թ.«Եվրատեսիլ» երգի առաջին մրցույթըՇվեյցարական Լուգանոյում ելույթ ունեցան յոթ երկրի երգիչներ, և հաղթեց մրցույթը հյուրընկալող Շվեյցարիան։
  64. 1956 թ.Մաթեմատիկական մեքենաների ինստիտուտի հիմնադրումըԻնստիտուտի առաջին տնօրենը մաթեմատիկոս Սերգեյ Մերգելյանն էր․ այստեղ ստեղծվեցին «Հրազդան» և «Նաիրի» համակարգիչները։
  65. 1956 թ.«Սպարտակ» բալետի առաջին ներկայացումըԼենինգրադում առաջին անգամ բեմադրվեց Արամ Խաչատրյանի «Սպարտակ» բալետը։
  66. 1957 թ.Լայկա շունն ուղեծրում«Սպուտնիկ-2»-ով ուղեծիր մեկնեց Լայկան՝ Երկրի շուրջը պտտված առաջին կենդանի էակը։
  67. 1957 թ.Երկրի առաջին արհեստական արբանյակըԲայկոնուրից արձակվեց «Սպուտնիկ-1»-ը՝ 58 սմ տրամագծով գունդ, որի ռադիոազդանշանները որսում էին ամբողջ աշխարհում։
  68. 1958 թ.Ատոմիումը ԲրյուսելումՀամաշխարհային ցուցահանդեսի համար կառուցվեց երկաթի բյուրեղի 102 մետրանոց մոդել՝ 165 միլիարդ անգամ մեծացված։
  69. 1958 թ.Բրազիլիայի առաջին հաղթանակն աշխարհի առաջնությունումՇվեդիայում 17-ամյա Պելեն եզրափակչում երկու գոլ խփեց, և Բրազիլիան առաջին անգամ դարձավ աշխարհի չեմպիոն։
  70. 1958 թ.Չայկովսկու անվան առաջին մրցույթըՄոսկվայում դաշնակահարների մրցույթում առաջին մրցանակը շահեց 23-ամյա ամերիկացի Վան Քլայբերնը։
  71. 1958 թ.Տոկիոյի աշտարակի բացումը333 մետր բարձրությամբ կարմիր-սպիտակ հեռուստաաշտարակը, որը ներշնչված է Էյֆելյան աշտարակից, դարձավ Տոկիոյի խորհրդանիշը։
  72. 1958 թ.LEGO աղյուսիկի արտոնագիրըԴանիական ընկերությունն արտոնագրեց ելուստներով ու խողովակներով աղյուսիկը, որն ամուր միանում է և հեշտությամբ անջատվում։
  73. 1959 թ.Բարբի տիկնիկի հայտնվելըMattel ընկերությունը տիկնիկը ներկայացրեց Նյու Յորքի խաղալիքների տոնավաճառում։
  74. 1959 թ.Սասունցի Դավթի արձանըԵրևանի կայարանի հրապարակում տեղադրվեց Երվանդ Քոչարի «Սասունցի Դավիթ» ձիարձանը։
  75. 1959 թ.Մատենադարան ինստիտուտի ստեղծումըՀին ձեռագրերի պահոց Մատենադարանը դարձավ գիտահետազոտական ինստիտուտ՝ Երևանի կենտրոնում կառուցված նոր շենքում։
  76. 1959 թ.Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմըԼույս տեսավ Պարույր Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմը՝ նվիրված Կոմիտասին։
  77. 1960 թ.Բելկայի և Ստրելկայի թռիչքըԵրկու շուն մեկ օր պտտվեցին Երկրի շուրջը և ողջ վերադարձան՝ առաջին անգամ ուղեծրից։
  78. 1960 թ.Բրազիլիա քաղաքի բացումըԲրազիլիայի նոր մայրաքաղաքը գրեթե զրոյից կառուցվեց 41 ամսում՝ Լուսիու Կոստայի և Օսկար Նիմեյերի նախագծով։
  79. 1960 թ.Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջին առաջնությունըԵզրափակիչ մրցաշարն անցկացվեց Ֆրանսիայում, իսկ առաջին չեմպիոնը դարձավ ԽՍՀՄ հավաքականը՝ դարպասապահ Լև Յաշինով։
  80. 1960 թ.Առաջին լազերըՖիզիկոս Թեոդոր Մեյմանը Կալիֆոռնիայում ռուբինի բյուրեղի օգնությամբ ստացավ լազերի առաջին ճառագայթը։
  81. 1960 թ.Առաջին պարալիմպիկ խաղերըՀռոմի օլիմպիադայից անմիջապես հետո 23 երկրի շուրջ 400 մարզիկ անվասայլակներով պայքարեց մեդալների համար։
  82. 1960 թ.Հռոմի օլիմպիական խաղերըԽաղերը հեռարձակվեցին Եվրոպայի շատ երկրներում, իսկ մարաթոնում ոտաբոբիկ հաղթեց եթովպացի Աբեբե Բիքիլան։
  83. 1960 թ.Առաջին սուզումը Մարիանյան իջվածքի հատակըԺակ Պիկարը և Դոն Ուոլշը «Տրիեստ» բաթիսկաֆով իջան գրեթե 11 կիլոմետր խորություն։
  84. 1961 թ.Համբարձումյանը՝ Միջազգային աստղագիտական միության նախագահՎիկտոր Համբարձումյանն ընտրվեց Միջազգային աստղագիտական միության նախագահ։
  85. 1961 թ.Մարդու առաջին թռիչքը տիեզերքՅուրի Գագարինը «Վոստոկ» տիեզերանավով 108 րոպեում պտտվեց Երկրի շուրջը և հաջողությամբ վերադարձավ։
  86. 1962 թ.The Beatles-ի առաջին սինգլըԼիվերպուլյան քառյակը թողարկեց «Love Me Do» երգը՝ համաշխարհային փառքի ճանապարհի սկիզբը։
  87. 1962 թ.Ջեյմս Բոնդի մասին առաջին ֆիլմըԻան Ֆլեմինգի վեպի հիման վրա նկարահանված «Բժիշկ Նոու» ֆիլմում 007 գործակալին մարմնավորեց Շոն Քոներին։
  88. 1963 թ.Առաջին կինը տիեզերքումԱռաջին կին տիեզերագնացով «Վոստոկ-6» տիեզերանավը գրեթե երեք օր պտտվեց Երկրի շուրջը։
  89. 1963 թ.Տիգրան Պետրոսյանը՝ շախմատի աշխարհի չեմպիոնՄոսկվայում անցկացված մրցախաղում Պետրոսյանը հաղթեց Միխայիլ Բոտվիննիկին և դարձավ աշխարհի իններորդ չեմպիոնը։
  90. 1964 թ.«Շինկանսեն» գերարագ գծի բացումըՏոկիոյի և Օսակայի միջև սկսեցին երթևեկել ժամում 200 կմ-ից ավելի արագությամբ գնացքներ՝ աշխարհի առաջին գերարագ գծով։
  91. 1964 թ.Տոկիոյի օլիմպիական խաղերըՏոկիոն հյուրընկալեց Ասիայում առաջին օլիմպիական խաղերը, իսկ դրանց բացմանն ընդառաջ գործարկվեց «Շինկանսենը»։
  92. 1965 թ.Մարդու առաջին ելքը բաց տիեզերքԱլեքսեյ Լեոնովը դուրս եկավ «Վոսխոդ-2» տիեզերանավից և մոտ 12 րոպե անցկացրեց բաց տիեզերքում։
  93. 1966 թ.Անգլիայի հաղթանակը ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունումՏնային առաջնության եզրափակչում՝ «Ուեմբլի» մարզադաշտում, անգլիացիները 4:2 հաշվով հաղթեցին ԳՖՀ հավաքականին։
  94. 1966 թ.Առաջին փափուկ վայրէջքը Լուսնի վրա«Լունա-9» կայանը փափուկ վայրէջք կատարեց և ուղարկեց Լուսնի մակերևույթի առաջին լուսանկարները։
  95. 1966 թ.«Վարպետը և Մարգարիտան» վեպի առաջին տպագրությունըՄիխայիլ Բուլգակովի վեպն առաջին անգամ տպագրվեց «Մոսկվա» ամսագրում՝ հեղինակի մահից 26 տարի անց։
  96. 1967 թ.Առաջին բանկոմատըԱռաջին բանկոմատը սկսեց աշխատել Լոնդոնի Էնֆիլդ թաղամասում՝ Barclays բանկի մասնաճյուղի մոտ։
  97. 1967 թ.Մարդու սրտի առաջին փոխպատվաստումըՔեյփթաունում վիրաբույժ Քրիստիան Բարնարդը հիվանդին դոնորական սիրտ փոխպատվաստեց։
  98. 1967 թ.«Մայր Հայաստան» հուշարձանըԵրևանի Հաղթանակի այգում տեղադրվեց քանդակագործ Արա Հարությունյանի «Մայր Հայաստան» արձանը։
  99. 1967 թ.«Հարյուր տարվա մենություն» վեպի հրատարակումըԿոլումբիացի Գաբրիել Գարսիա Մարկեսի վեպն առաջին անգամ լույս տեսավ Բուենոս Այրեսում և համբավ բերեց «մոգական ռեալիզմին»։
  100. 1967 թ.Օստանկինոյի հեռուստաաշտարակը540 մետր բարձրությամբ աշտարակը դարձավ աշխարհի ամենաբարձր ազատ կանգնած կառույցը։
  101. 1967 թ.Սարյանի տուն-թանգարանի հիմնադրումըՆկարիչ Մարտիրոս Սարյանի կենդանության օրոք նրա երևանյան տանը հիմնվեց թանգարան։
  102. 1968 թ.Մարդկանց առաջին թռիչքը Լուսնի շուրջը«Ապոլլոն-8»-ի անձնակազմն առաջինը սեփական աչքերով տեսավ Լուսնի հակառակ կողմը և նկարահանեց «Երկրի ծագելը» լուսանկարը։
  103. 1968 թ.Բոբ Բիմոնի 8,90 մ ցատկըՄեխիկոյի օլիմպիադայում ամերիկացին հեռացատկի համաշխարհային ռեկորդը միանգամից բարելավեց 55 սանտիմետրով։
  104. 1968 թ.Աբու Սիմբելի տաճարների տեղափոխումըՌամզես II-ի տաճարները կտրատեցին բլոկների և տեղափոխեցին ավելի բարձր՝ Ասուանի ամբարտակի ջրամբարից փրկելու համար։
  105. 1968 թ.«Էրեբունի» թանգարանի բացումըԵրևանի 2750-ամյակի առթիվ Էրեբունի ամրոցի ստորոտում բացվեց թանգարան։
  106. 1968 թ.Մեխիկոյի օլիմպիական խաղերըԼատինական Ամերիկայի առաջին խաղերը, որտեղ լեռնային նոսր օդում Բոբ Բիմոնը հեռացատկում ցույց տվեց 8,90 մ արդյունք։
  107. 1968 թ.Սարդարապատի հուշահամալիրի բացումըՍարդարապատի ճակատամարտի 50-ամյակի առթիվ բացվեց ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի հուշահամալիրը։
  108. 1969 թ.Մարդու առաջին վայրէջքը Լուսնի վրա«Ապոլլոն-11»-ի տիեզերագնացներ Նիլ Արմսթրոնգը և Բազ Օլդրինը քայլեցին Լուսնի վրա, իսկ Մայքլ Քոլինզը սպասում էր ուղեծրում։
  109. 1969 թ.Առաջին հաղորդագրությունը ARPANET ցանցումԼոս Անջելեսից Սթենֆորդի հետազոտական ինստիտուտ ուղարկվեց առաջին հաղորդագրությունն այն ցանցով, որից ծնվեց ինտերնետը։
  110. 1969 թ.Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմըՍերգեյ Փարաջանովի բանաստեղծական ֆիլմն աշուղ Սայաթ-Նովայի կյանքի մասին, որը նկարահանվել էր Հայաստանում, առաջին անգամ ցուցադրվեց Երևանում։
  111. 1969 թ.«Կոնկորդի» առաջին թռիչքըԹուլուզում առաջին անգամ օդ բարձրացավ Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի ստեղծած գերձայնային ուղևորատար ինքնաթիռը։
  112. 1969 թ.«Դե, սպասիր» մուլտֆիլմի առաջին թողարկումըԷկրան բարձրացավ «Սոյուզմուլտֆիլմի» մուլտֆիլմը Գայլի և Նապաստակի մասին, իսկ Գայլին ձայն տվեց Անատոլի Պապանովը։
  113. 1969 թ.«Վուդսթոք» փառատոնըՆյու Յորք նահանգի մի ֆերմայում շուրջ 400 հազար մարդ երեք օր լսում էր Ջիմի Հենդրիքսին և այլ երաժիշտների։
  114. 1970 թ.«Լունոխոդ-1»-ը Լուսնի վրաԱշխարհի առաջին մոլորակագնացը կառավարվում էր Երկրից և Լուսնի վրա աշխատեց գրեթե տասը ամիս։
  115. 1970 թ.Առաջին վայրէջքն այլ մոլորակի վրա«Վեներա-7» կայանը վայրէջք կատարեց շիկացած Վեներայի վրա և հասցրեց տվյալներ փոխանցել նրա մակերևույթից։
  116. 1971 թ.Առաջին էլեկտրոնային նամակըԾրագրավորող Ռեյ Թոմլինսոնը նամակ ուղարկեց համակարգիչների միջև և հասցեի համար ընտրեց @ նշանը։
  117. 1971 թ.Առաջին ուղեծրային կայանը՝ «Սալյուտ-1»Ուղեծիր դուրս բերվեց աշխարհի առաջին տիեզերակայանը, որտեղ տիեզերագնացները կարող էին շաբաթներով ապրել և աշխատել։
  118. 1972 թ.Pong խաղըAtari ընկերության պարզ էլեկտրոնային «պինգ-պոնգը» դարձավ առաջին իսկապես տարածված տեսախաղը։
  119. 1973 թ.«Արարատը»՝ ԽՍՀՄ չեմպիոն և գավաթակիրԵրևանի «Արարատը» մեկ մրցաշրջանում դարձավ ֆուտբոլի ԽՍՀՄ չեմպիոն և ԽՍՀՄ գավաթակիր։
  120. 1973 թ.Առաջին զանգը բջջային հեռախոսիցMotorola-ի ինժեներ Մարտին Կուպերը զանգեց Նյու Յորքի փողոցից՝ մոտ մեկ կիլոգրամ կշռող սարքով։
  121. 1973 թ.Սիդնեյի օպերային թատրոնի բացումըԴանիացի Յորն Ուդզոնի նախագծած «առագաստաձև» տանիքներով շենքը կառուցվեց 14 տարում։
  122. 1974 թ.ABBA-ի հաղթանակը «Եվրատեսիլում»Շվեդական քառյակը «Waterloo» երգով հաղթեց անգլիական Բրայթոնում կայացած մրցույթում և աշխարհահռչակ դարձավ։
  123. 1974 թ.Հայկական սովետական հանրագիտարանի առաջին հատորըԼույս տեսավ Հայկական սովետական հանրագիտարանի 12 հատորներից առաջինը։
  124. 1974 թ.Տերակոտե բանակի հայտնաբերումըՍիանի մոտ ջրհոր փորող գյուղացիները գտան կավե զինվորի բեկորներ, իսկ հետագայում պեղվեցին հազարավոր արձաններ։
  125. 1974 թ.Ռուբիկի խորանարդի գյուտըԲուդապեշտի ճարտարապետության դասախոս Էռնո Ռուբիկը հորինեց գլուխկոտրուկը՝ ուսանողներին տարածությունը բացատրելու համար։
  126. 1975 թ.«Սոյուզ–Ապոլլոն» թռիչքըԽորհրդային և ամերիկյան տիեզերանավերը միացան ուղեծրում, և անձնակազմերը սեղմեցին միմյանց ձեռքերը։
  127. 1975 թ.Queen խմբի «Bohemian Rhapsody» երգըԲալլադը, օպերան և հարդ-ռոքը միավորող վեց րոպեանոց երգը դարձավ պատմության ամենահայտնի երգերից մեկը։
  128. 1975 թ.Գառնու տաճարի վերականգնումը1679 թվականի երկրաշարժից ավերված Գառնու տաճարը վերականգնվեց հիմնականում իր իսկ բնօրինակ քարերով։
  129. 1975 թ.«Ոզնին մշուշում» մուլտֆիլմը2003 թվականին աշխարհի անիմատորներն ու քննադատները Յուրի Նորշտեյնի ֆիլմը ճանաչեցին բոլոր ժամանակների լավագույն մուլտֆիլմը։
  130. 1975 թ.Microsoft ընկերության հիմնադրումըԲիլ Գեյթսը և Փոլ Ալենն ընկերությունը հիմնեցին Նյու Մեքսիկո նահանգի Ալբուկերկե քաղաքում։
  131. 1976 թ.Apple ընկերության հիմնադրումըՍթիվ Ջոբսը և Սթիվ Վոզնյակը Կալիֆոռնիայում սկսեցին հավաքել Apple-ի առաջին համակարգիչները։
  132. 1976 թ.Նադիա Կոմանեչիի առաջին «տասնյակը»Մոնրեալի օլիմպիադայում 14-ամյա ռումինացի մարմնամարզուհին խաղերի պատմության մեջ առաջինը ստացավ բարձրագույն՝ 10,0 գնահատական։
  133. 1976 թ.«Ճակատագրի հեգնանքը» ֆիլմի պրեմիերանԷլդար Ռյազանովի ֆիլմը հեռուստատեսությամբ ցուցադրվեց հունվարի 1-ին, և այդ ժամանակից ի վեր այն դիտում են ամեն Ամանորի։
  134. 1977 թ.«Աստղային պատերազմներ» ֆիլմի պրեմիերանՋորջ Լուկասի ֆիլմը շատ ու շատ հեռավոր գալակտիկայի մասին սկիզբ դրեց ամենահայտնի կինոսագաներից մեկին։
  135. 1977 թ.«Վոյաջեր-1»-ի արձակումըԶոնդն անցավ Յուպիտերի և Սատուրնի մոտով և դարձավ միջաստղային տարածություն հասած առաջին մարդածին օբյեկտը։
  136. 1978 թ.Արտամարմնային բեղմնավորմամբ առաջին երեխայի ծնունդըԱնգլիայում ծնվեց Լուիզա Բրաունը՝ «փորձանոթում» բեղմնավորված առաջին մարդը։
  137. 1978 թ.Տեմպլո Մայորի պեղումների սկիզբըՄեխիկոյի կենտրոնում էլեկտրիկները պատահաբար գտան ացտեկական աստվածուհու հսկայական քարե քանդակը, և սկսվեցին ացտեկների գլխավոր տաճարի պեղումները։
  138. 1978 թ.Կրակովն ու Վելիչկան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաջին ցանկումԿրակովի պատմական կենտրոնը և Վելիչկայի աղահանքն ընդգրկվեցին Համաշխարհային ժառանգության առաջին 12 օբյեկտների թվում։
  139. 1979 թ.Sony Walkman նվագարկիչըԱկանջակալներով գրպանի ձայներիզային նվագարկիչն ամբողջ աշխարհին սովորեցրեց երաժշտություն լսել ճանապարհին։
  140. 1980 թ.Մոսկվայի օլիմպիական խաղերըԱրևելյան Եվրոպայի առաջին օլիմպիական խաղերը հիշվում են իրենց թալիսմանով՝ Միշա արջուկով, որը թռավ փուչիկներով։
  141. 1980 թ.Բնական ծաղիկի վերացումըԱռողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը հայտարարեց, որ պատվաստումների շնորհիվ ծաղիկն ամբողջ աշխարհում վերացված է։
  142. 1980 թ.Յուրիկ Վարդանյանի օլիմպիական ոսկինԾանրորդ Յուրիկ Վարդանյանը համաշխարհային ռեկորդով հաղթեց Մոսկվայի օլիմպիական խաղերում։
  143. 1981 թ.Տիեզերական մաքոքի առաջին թռիչքըԲազմակի օգտագործման «Կոլումբիա» տիեզերանավը մեկնարկեց Գագարինի թռիչքից ճիշտ 20 տարի անց։
  144. 1981 թ.Երևանի մետրոպոլիտենի բացումըԲացվեց Երևանի մետրոյի առաջին՝ չորս կայարանից բաղկացած հատվածը։
  145. 1982 թ.Կոմպակտ սկավառակների վաճառքի սկիզբըՃապոնիայում վաճառքի հանվեցին Sony-ի և Philips-ի ստեղծած առաջին CD նվագարկիչներն ու սկավառակները։
  146. 1982 թ.Մայքլ Ջեքսոնի «Thriller» ալբոմըԼույս տեսավ ալբոմը, որը համարվում է երաժշտության պատմության ամենավաճառվածը։
  147. 1984 թ.«Տետրիսի» ստեղծումըԾրագրավորող Ալեքսեյ Պաժիտնովը «Տետրիսը» ստեղծեց Մոսկվայում՝ Գիտությունների ակադեմիայի հաշվողական կենտրոնում։
  148. 1986 թ.Արգենտինան՝ աշխարհի չեմպիոն ՄեքսիկայումԴիեգո Մարադոնան մրցաշարում խփեց հինգ գոլ և Արգենտինային հասցրեց երկրորդ տիտղոսին։
  149. 1986 թ.«Միր» կայանի արձակումը«Միր» կայանի առաջին մոդուլը դուրս եկավ ուղեծիր, և կայանն աշխատեց 15 տարի։
  150. 1989 թ.Լուվրի բուրգի բացումըԼուվրի բակում կառուցված ապակե բուրգը դարձավ թանգարանի նոր գլխավոր մուտքը։
  151. 1990 թ.Հայաստանի անկախության մասին հռչակագիրըԳերագույն խորհուրդն ընդունեց Հայաստանի անկախության մասին հռչակագիրը՝ սկիզբ դնելով սեփական պետության ճանապարհին։
  152. 1990 թ.«Հաբլ» տիեզերական աստղադիտակի արձակումը«Դիսքավերի» մաքոքն ուղեծիր հանեց աստղադիտակը, որն աշխարհին նվիրեց հեռավոր Տիեզերքի ամենահայտնի լուսանկարները։
  153. 1991 թ.Դմանիսիի հնագույն մարդու գտածոնՀնագետները գտան հնագույն մարդու մոտ 1,8 միլիոն տարեկան ծնոտ՝ Աֆրիկայից դուրս մարդկանց ամենահին հետքերից մեկը։
  154. 1991 թ.Անկախության հանրաքվենՍեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի քաղաքացիները քվեարկեցին անկախության օգտին․ այդ օրն այժմ Անկախության տոնն է։
  155. 1991 թ.Linux-ի ստեղծումըՖինն ուսանող Լինուս Տորվալդսը ներկայացրեց ազատ օպերացիոն համակարգը, որն այսօր աշխատում է միլիոնավոր սերվերներում։
  156. 1991 թ.«Մեր Հայրենիքը»՝ պետական օրհներգՄիքայել Նալբանդյանի խոսքերով «Մեր Հայրենիք» երգը դարձավ Հայաստանի պետական օրհներգը։
  157. 1991 թ.Սառցե մարդու՝ Էցիի հայտնաբերումըԶբոսաշրջիկներն Ալպերում գտան մի մարդու, որը մոտ 5300 տարի մնացել էր սառույցի մեջ։
  158. 1991 թ.Սերգեյ Փարաջանովի թանգարանի բացումըԵրևանում բացվեց կինոռեժիսոր և նկարիչ Սերգեյ Փարաջանովի տուն-թանգարանը։
  159. 1991 թ.Համաշխարհային սարդոստայնը բացվում է բոլորի համարCERN-ի աշխատակից Թիմ Բերներս-Լին հրապարակավ ներկայացրեց իր գյուտը, և առաջին կայքը հասանելի դարձավ բոլորին։
  160. 1992 թ.Հայաստանը՝ ՄԱԿ-ի անդամՀայաստանի Հանրապետությունը դարձավ Միավորված ազգերի կազմակերպության անդամ։
  161. 1992 թ.Ֆուտբոլի Հայաստանի հավաքականի առաջին խաղըՀայաստանի հավաքականն անցկացրեց իր առաջին խաղը՝ Մոլդովայի դեմ Երևանում (0:0)։
  162. 1992 թ.Առաջին SMS հաղորդագրությունըՄեծ Բրիտանիայում ինժեները համակարգչից Vodafone-ի աշխատակցի հեռախոսին ուղարկեց «Merry Christmas» բառերը։
  163. 1992 թ.Բարսելոնայի օլիմպիական խաղերըԱմառային խաղերի շնորհիվ Բարսելոնան ստացավ նոր լողափեր, ծովափնյա զբոսավայր և Օլիմպիական ավան։
  164. 1993 թ.Հայկական դրամի ներդրումըՀայաստանում շրջանառության մեջ դրվեց ազգային արժույթը՝ դրամը։
  165. 1994 թ.Լա Մանշի թունելի բացումը50 կիլոմետրանոց թունելն երկաթուղով միացրեց Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան։
  166. 1994 թ.Առաջին սմարթֆոնը՝ IBM SimonՎաճառքի հանվեց սենսորային էկրանով, օրացույցով, էլփոստով և ֆաքսով հեռախոս, որն այսօր համարվում է առաջին սմարթֆոնը։
  167. 1995 թ.Հայաստանի Սահմանադրության ընդունումըՀանրաքվեով ընդունվեց անկախ Հայաստանի առաջին Սահմանադրությունը․ հուլիսի 5-ը Սահմանադրության օրն է։
  168. 1995 թ.«Խաղալիքների պատմություն» մուլտֆիլմըPixar ստուդիան թողարկեց առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմը, որն ամբողջությամբ ստեղծված էր համակարգչով։
  169. 1996 թ.Դոլլի ոչխարի ծնունդըՇոտլանդիայում ծնվեց Դոլլին՝ չափահաս կենդանու բջջից կլոնավորված առաջին կաթնասունը։
  170. 1996 թ.Հաղպատը՝ Հայաստանի առաջին հուշարձանը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկումՀաղպատավանքը դարձավ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում Հայաստանի առաջին հուշարձանը․ 2000 թվականին նրան միացավ Սանահինը։
  171. 1996 թ.Անկախ Հայաստանի առաջին օլիմպիական ոսկինԸմբշամարտիկ Արմեն Նազարյանը հաղթեց Ատլանտայի օլիմպիական խաղերում՝ բերելով անկախ Հայաստանի առաջին ոսկե մեդալը։
  172. 1997 թ.Գուգենհայմի թանգարանը ԲիլբաոյումՖրենկ Գերիի տիտանով պատված շենքն արդյունաբերական քաղաքը վերածեց զբոսաշրջության կենտրոնի։
  173. 1997 թ.Հարրի Փոթերի մասին առաջին գիրքըԼույս տեսավ Ջոան Ռոուլինգի «Հարրի Փոթերը և փիլիսոփայական քարը»՝ պատմության ամենավաճառված գրքաշարի սկիզբը։
  174. 1997 թ.Առաջին մարսագնացը՝ «Սոջորներ»Mars Pathfinder առաքելությունը Մարս հասցրեց միկրոալիքային վառարանի չափ փոքրիկ մարսագնաց։
  175. 1997 թ.«Տիտանիկ» ֆիլմըՋեյմս Քեմերոնի ֆիլմն արժանացավ 11 «Օսկարի» և երկար տարիներ պատմության ամենաեկամտաբեր ֆիլմն էր։
  176. 1998 թ.Google ընկերության հիմնադրումըՍթենֆորդի ասպիրանտներ Լարի Փեյջը և Սերգեյ Բրինը հիմնեցին ընկերությունը, որը պարզ դարձրեց ինտերնետում որոնումը։
  177. 1998 թ.Միջազգային տիեզերակայանի հավաքման սկիզբըԲայկոնուրից արձակվեց «Զարյա» մոդուլը՝ Միջազգային տիեզերակայանի առաջին մասը։
  178. 2000 թ.Էջմիածինը, Զվարթնոցը և Գեղարդը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկումՀամաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվեցին Էջմիածնի տաճարներն ու Զվարթնոցի ավերակները, ինչպես նաև Գեղարդավանքը։
  179. 2001 թ.Վրացական բազմաձայնությունը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլուխգործոցՎրացական ժողովրդական բազմաձայն երգեցողությունն ընդգրկվեց մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցների առաջին ցանկում։
  180. 2001 թ.Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարի օծումըՔրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակի առթիվ Երևանում օծվեց ամենամեծ հայկական տաճարը։
  181. 2001 թ.Վիքիպեդիայի գործարկումըԳործարկվեց ազատ հանրագիտարանը, որը յուրաքանչյուրը կարող է խմբագրել, և այսօր այն կա ավելի քան 300 լեզվով։
  182. 2002 թ.Ալեքսանդրիայի նոր գրադարանի բացումըԹեք, սկավառակաձև տանիքով նոր գրադարանը վերակենդանացրեց հնագույն մեծ գրադարանի հիշատակը։
  183. 2003 թ.Չինաստանի առաջին մարդատար տիեզերական թռիչքը«Շենչժոու-5»-ը 14 անգամ պտտվեց Երկրի շուրջը, և Չինաստանը դարձավ մարդ տիեզերք ուղարկած երրորդ երկիրը։
  184. 2003 թ.Մարդու գենոմի վերծանումըՏարբեր երկրների գիտնականներն ավարտեցին մարդու ԴՆԹ-ի գրեթե բոլոր երեք միլիարդ «տառերի» ընթերցումը։
  185. 2003 թ.Skype-ի գործարկումըԻնտերնետով անվճար զանգերի ծրագիրը գրել էին էստոնացի ծրագրավորողները Տալլինում։
  186. 2004 թ.Facebook-ի գործարկումըՀարվարդի ուսանող Մարկ Ցուկերբերգն ընկերների հետ ստեղծեց կայք՝ համալսարանի ուսանողների շփման համար։
  187. 2004 թ.Աթենքի օլիմպիական խաղերըԱմառային խաղերը վերադարձան իրենց հայրենիք, իսկ գնդի հրման մրցումներն անցկացվեցին Օլիմպիայի հնագույն մարզադաշտում։
  188. 2005 թ.Հայոց այբուբենի հուշահամալիրըՀայոց գրերի 1600-ամյակի առթիվ Արտաշավան գյուղի մոտ տեղադրվեցին այբուբենի քարե տառերը։
  189. 2005 թ.Հայկական դուդուկը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլուխգործոցՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հայկական դուդուկի երաժշտությունը ճանաչեց մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոց։
  190. 2005 թ.YouTube-ի ստեղծումըԿայքի առաջին տեսանյութը դարձավ «Me at the zoo» 19 վայրկյանանոց հոլովակը՝ նկարահանված Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում։
  191. 2006 թ.Հայաստանը հաղթում է շախմատային օլիմպիադայումԹուրինում Հայաստանի տղամարդկանց հավաքականն առաջին անգամ հաղթեց օլիմպիադայում, ապա կրկնեց հաջողությունը 2008 և 2012 թվականներին։
  192. 2006 թ.Հայաստանի առաջին մասնակցությունը «Եվրատեսիլին»Հայաստանն առաջին անգամ մասնակցեց «Եվրատեսիլին» Աթենքում՝ Անդրեի «Without Your Love» երգով։
  193. 2007 թ.Առաջին iPhone-ըՍթիվ Ջոբսը ներկայացրեց մեծ սենսորային էկրանով և գրեթե առանց կոճակների հեռախոս, որը փոխեց բջջային աշխարհը։
  194. 2008 թ.Հայաստանի երկրորդ հաղթանակը շախմատային օլիմպիադայումԴրեզդենում Հայաստանի հավաքականը երկրորդ անգամ անընդմեջ հաղթեց Համաշխարհային շախմատային օլիմպիադայում։
  195. 2008 թ.Պեկինի օլիմպիական խաղերըԱմառային խաղերը բացվեցին 2008 թվականի օգոստոսի 8-ին, իսկ ութը Չինաստանում բախտաբեր թիվ է համարվում։
  196. 2008 թ.Մայքլ Ֆելփսի ութ ոսկե մեդալներըՊեկինի օլիմպիադայում ամերիկացի լողորդը նվաճեց ութ ոսկե մեդալ՝ ռեկորդ մեկ օլիմպիադայի համար։
  197. 2009 թ.Ուսեյն Բոլթի ռեկորդը՝ 9,58Բեռլինում կայացած աշխարհի առաջնությունում ջամայկացին 100 մետրը վազեց 9,58 վայրկյանում՝ պատմության ամենաարագ արդյունքով։
  198. 2009 թ.Գաֆեսճյան արվեստի կենտրոնի բացումըԵրևանի Կասկադում բացվեց բարերար Ջերարդ Գաֆեսճյանի հիմնած ժամանակակից արվեստի թանգարանը։
  199. 2009 թ.Ակրոպոլիսի նոր թանգարանի բացումըԱկրոպոլիսի ստորոտում բացվեց թանգարան, որի ապակե հատակի միջով երևում են հնագույն թաղամասի պեղումները։
  200. 2010 թ.Աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը՝ Արենի-1-իցԳիտնականները հայտնեցին Արենի-1 քարանձավում գտնված մոտ 5500 տարեկան կաշվե կոշիկի մասին, որն աշխարհում հայտնի ամենահինն է։
  201. 2010 թ.Բուրջ Խալիֆա երկնաքերի բացումըԴուբայի 828 մետրանոց երկնաքերը դարձավ Երկրի ամենաբարձր շենքը։
  202. 2010 թ.Հայաստանի հաղթանակը «Մանկական Եվրատեսիլում»Վլադիմիր Արզումանյանը «Մամա» երգով Մինսկում Հայաստանին բերեց առաջին հաղթանակը «Մանկական Եվրատեսիլում»։
  203. 2010 թ.Խաչքարային արվեստը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկումՀայկական խաչքարային արվեստն ընդգրկվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։
  204. 2010 թ.«Տաթևեր» ճոպանուղու բացումըԲացվեց Տաթևի վանք տանող 5,7 կմ երկարությամբ ճոպանուղին, որը գրանցվեց Գինեսի ռեկորդների գրքում։
  205. 2011 թ.Շախմատը՝ պարտադիր առարկա դպրոցներումՀայաստանն աշխարհում առաջինը շախմատը դարձրեց տարրական դասարանների պարտադիր առարկա։
  206. 2011 թ.Հայաստանը՝ շախմատի թիմային աշխարհի չեմպիոնՉինաստանի Նինբո քաղաքում Հայաստանի հավաքականը հաղթեց շախմատի թիմային աշխարհի առաջնությունում։
  207. 2012 թ.Ֆելիքս Բաումգարտների ցատկը ստրատոսֆերայիցԱվստրիացին ցատկեց 39 կիլոմետր բարձրությունից և առաջինը գերազանցեց ձայնի արագությունն ազատ անկման ժամանակ։
  208. 2012 թ.Հայաստանի երրորդ հաղթանակը շախմատային օլիմպիադայումՍտամբուլում Հայաստանի հավաքականը երրորդ անգամ հաղթեց Համաշխարհային շախմատային օլիմպիադայում։
  209. 2012 թ.Curiosity մարսագնացի վայրէջքը Մարսի վրաԱվտոմեքենայի չափ մարսագնացը մակերևույթին իջեցվեց մալուխներով՝ օդում կախված «երկնային ամբարձիչից»։
  210. 2012 թ.Հիգսի բոզոնի հայտնաբերումըԺնևի մոտ գտնվող CERN-ի ֆիզիկոսները Մեծ հադրոնային կոլայդերում գտան դեռ 1964 թվականին կանխատեսված մասնիկը։
  211. 2012 թ.Լոնդոնի օլիմպիական խաղերըԼոնդոնը դարձավ առաջին քաղաքը, որն ամառային օլիմպիական խաղերը հյուրընկալեց երրորդ անգամ։
  212. 2014 թ.Լավաշը՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկումՀայկական լավաշի պատրաստման ավանդույթն ընդգրկվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցանկում։
  213. 2015 թ.Գրավիտացիոն ալիքների առաջին գրանցումըԱՄՆ-ի LIGO աստղադիտարանը որսաց տարածաժամանակի ալիքները, որոնք առաջացել էին երկու սև խոռոչների միաձուլումից։
  214. 2015 թ.Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի բացումըԵրևանում բացվեց Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը՝ նվիրված հազարավոր հայ ժողովրդական երգեր գրառած կոմպոզիտորին։
  215. 2015 թ.«Նոր հորիզոններ» զոնդը Պլուտոնի մոտԻնը տարուց ավելի թռչելուց հետո զոնդն առաջին անգամ մոտիկից լուսանկարեց Պլուտոնը և նրա վրա հայտնաբերեց սառցե «սիրտ»։
  216. 2023 թ.«Չանդրայան-3»-ի վայրէջքը Լուսնի վրաՀնդկաստանը դարձավ առաջին երկիրը, որի սարքը վայրէջք կատարեց Լուսնի հարավային բևեռի մոտ։
  217. 2025 թ.Եգիպտական մեծ թանգարանի բացումըԳիզայի բուրգերի մոտ բացվեց հսկայական թանգարան, որտեղ Թութանխամոնի գանձերն առաջին անգամ ցուցադրվում են ամբողջությամբ։

Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն

Դարաշրջաններ

Երկրների պատմություն

Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]