Թուրքմենստան. պատմությունը հակիրճ
Պարթևական թագավորության և Մերվի երկիրը՝ Կարակումի հին օազիսներ, սելջուկների մեծ քաղաք և բանաստեղծ Մախթումկուլին։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Հին աշխարհ Մոտ մ.թ.ա. 2000 թ. Մուրղաբի օազիսում ծաղկում էր Մարգիանան՝ Գոնուր-Դեպե քաղաքով։ Մ.թ.ա. III դարում պարթևները հիմնեցին Նիսա ամրոցը՝ Հռոմին մրցակցող պետության մայրաքաղաքը. Նիսան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում է 2007 թվականից։
Միջնադար XI–XII դարերում Մերվը սելջուկյան պետության մայրաքաղաքներից էր և, համարվում է, աշխարհի ամենամեծ քաղաքներից մեկը։ Սուլթան Սանջարի օրոք (1118–1157) այնտեղ կառուցվեց կապույտ գմբեթով հայտնի դամբարան։ 1221 թ. մոնղոլները ավերեցին քաղաքը։
Նոր ժամանակներ Բանաստեղծ և մտածող Մախթումկուլի Ֆրագին (մոտ 1724–1807) գրում էր թուրքմեներեն և կոչ էր անում ցեղերի միասնության. նրա բանաստեղծությունները դարձան ժողովրդական երգեր։ Թուրքմենները վաղուց ախալ-թեքե ձիեր են բուծել։
Նորագույն ժամանակներ 1991 թ. հոկտեմբերի 27-ին Թուրքմենստանը հռչակեց անկախություն։ 1995 թ. դեկտեմբերի 12-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ճանաչեց նրա մշտական չեզոքությունը։ Մերվը (1999), Կունյա-Ուրգենչը (2005) և Նիսան (2007) ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի օբյեկտներ են։
Հետաքրքիր փաստեր

- Գոնուր-Դեպեն՝ Մարգիանայի գլխավոր քաղաքը, հայտնաբերվել է 1970-ական թվականներին. այնտեղի պալատներն ու տաճարները շուրջ 4000 տարեկան են։
- XII դարի սկզբին Մերվը աշխարհի ամենաբնակեցված քաղաքներից էր, իսկ նրա գրադարանները հռչակված էին ողջ Արևելքում։
- Մախթումկուլի Ֆրագիի՝ թուրքմենական գրականության հոր, բանաստեղծություններն այսօր էլ երգվում են. նրա անունը կրում է պետական համալսարանը։
- Թուրքմենստանը աշխարհի այն քիչ երկրներից է, որի մշտական չեզոքությունը ճանաչել է ՄԱԿ-ը (1995 թվականից)։
- Կարակումի Դարվազա գազային խառնարանը վառվում է 1970-ական թվականներից. տեղացիներն այն անվանում են «Դժոխքի դարպասներ»։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]