Թուրքմենստան. պատմությունը հակիրճ

Պարթևական թագավորության և Մերվի երկիրը՝ Կարակումի հին օազիսներ, սելջուկների մեծ քաղաք և բանաստեղծ Մախթումկուլին։

Ստուգեք ձեզ

Ո՞րն է եղել ավելի վաղ

Պատմությունը հակիրճ

Հին աշխարհ Մոտ մ.թ.ա. 2000 թ. Մուրղաբի օազիսում ծաղկում էր Մարգիանան՝ Գոնուր-Դեպե քաղաքով։ Մ.թ.ա. III դարում պարթևները հիմնեցին Նիսա ամրոցը՝ Հռոմին մրցակցող պետության մայրաքաղաքը. Նիսան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում է 2007 թվականից։

Միջնադար XI–XII դարերում Մերվը սելջուկյան պետության մայրաքաղաքներից էր և, համարվում է, աշխարհի ամենամեծ քաղաքներից մեկը։ Սուլթան Սանջարի օրոք (1118–1157) այնտեղ կառուցվեց կապույտ գմբեթով հայտնի դամբարան։ 1221 թ. մոնղոլները ավերեցին քաղաքը։

Նոր ժամանակներ Բանաստեղծ և մտածող Մախթումկուլի Ֆրագին (մոտ 1724–1807) գրում էր թուրքմեներեն և կոչ էր անում ցեղերի միասնության. նրա բանաստեղծությունները դարձան ժողովրդական երգեր։ Թուրքմենները վաղուց ախալ-թեքե ձիեր են բուծել։

Նորագույն ժամանակներ 1991 թ. հոկտեմբերի 27-ին Թուրքմենստանը հռչակեց անկախություն։ 1995 թ. դեկտեմբերի 12-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ճանաչեց նրա մշտական չեզոքությունը։ Մերվը (1999), Կունյա-Ուրգենչը (2005) և Նիսան (2007) ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի օբյեկտներ են։

Հետաքրքիր փաստեր

Քարտեզ՝ Թուրքմենստան
  • Գոնուր-Դեպեն՝ Մարգիանայի գլխավոր քաղաքը, հայտնաբերվել է 1970-ական թվականներին. այնտեղի պալատներն ու տաճարները շուրջ 4000 տարեկան են։
  • XII դարի սկզբին Մերվը աշխարհի ամենաբնակեցված քաղաքներից էր, իսկ նրա գրադարանները հռչակված էին ողջ Արևելքում։
  • Մախթումկուլի Ֆրագիի՝ թուրքմենական գրականության հոր, բանաստեղծություններն այսօր էլ երգվում են. նրա անունը կրում է պետական համալսարանը։
  • Թուրքմենստանը աշխարհի այն քիչ երկրներից է, որի մշտական չեզոքությունը ճանաչել է ՄԱԿ-ը (1995 թվականից)։
  • Կարակումի Դարվազա գազային խառնարանը վառվում է 1970-ական թվականներից. տեղացիներն այն անվանում են «Դժոխքի դարպասներ»։

Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն

Դարաշրջաններ

Երկրների պատմություն

Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]