Շվեյցարիա. պատմությունը հակիրճ
Երկիր, որը ձևավորվել է 1291 թ. երեք կանտոնների միությունից. չեզոք, լեռնային և Կարմիր խաչի հայրենիք։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Հին աշխարհ Այստեղ ապրում էին հելվետները. «Հելվետիա» անունը մնացել է շվեյցարական դրամների և նամականիշների վրա։ Մ.թ.ա. 58 թ. Կեսարը կասեցրեց նրանց վերաբնակեցումը, իսկ հռոմեացիները հիմնեցին Ավենտիկումը և Ավգուստա Ռաուրիկան։ Նեյշատել լճի մոտ հայտնաբերվեց Լա Տենի մշակույթը։
Միջնադար Ըստ ավանդության՝ Համադաշնությունը ծնվել է 1291 թ., երբ երեք երկրամասեր երդում տվեցին Ռյուտլի մարգագետնում (ազգային տոնը՝ օգոստոսի 1)։ Մորգարտենի (1315 թ.) և Զեմպախի (1386 թ.) հաղթանակներն ամրապնդեցին միությունը, որին միացան Ցյուրիխը (1351 թ.) և Բեռնը (1353 թ.)։
Նոր ժամանակներ XVI դարում Ցյուրիխի Ցվինգլին և Ժնևի Կալվինը դարձան Ռեֆորմացիայի առաջնորդներ։ 1648 թ. կայսրությունից անկախությունը ճանաչվեց, 1815 թ. Վիեննայի կոնգրեսը երաշխավորեց Շվեյցարիայի մշտական չեզոքությունը, իսկ 1863 թ. Անրի Դյունանը Ժնևում հիմնեց կազմակերպություն, որը դարձավ Կարմիր խաչը։
Նորագույն ժամանակներ 1905 թ. Բեռնի արտոնագրային բյուրոյում աշխատող Այնշտայնը հրապարակեց իր հայտնի հոդվածները։ ՑԵՌՆ-ը հիմնադրվել է Ժնևի մոտ 1954 թ., այնտեղ 1989 թ. առաջարկվեց Համաշխարհային սարդոստայնը, իսկ 2002 թ. Շվեյցարիան անդամակցեց ՄԱԿ-ին։
Հետաքրքիր փաստեր

- Կաթնային շոկոլադը 1875 թ. հայտնագործել է Վեվեի Դանիել Պետերը՝ ավելացնելով Անրի Նեստլեի խտացրած կաթը։
- «Վելկրո» կպչուն ժապավենը հայտնագործել է շվեյցարացի ինժեներ Ժորժ դը Մեստրալը՝ նկատելով իր շանը կպած փշոտ սերմերը։
- Շվեյցարուհիները դաշնային ընտրություններում ձայնի իրավունք ստացան միայն 1971 թ.։
- Շվեյցարիան անդամակցեց ՄԱԿ-ին միայն 2002 թ., թեև Ժնևը վաղուց բազմաթիվ միջազգային կազմակերպությունների օթևան էր։
- Թիմ Բերներս-Լին Համաշխարհային սարդոստայնն առաջարկեց 1989 թ.՝ աշխատելով Ժնևի մոտ գտնվող ՑԵՌՆ-ում։
Կարևոր իրադարձություններ
- 1291 թ.Շվեյցարիայի դաշնային խարտիանՈւրի, Շվից և Ունտերվալդեն կանտոնները կնքեցին հավերժական դաշինք, և օգոստոսի 1-ն այժմ ազգային տոն է։
- 1863 թ.Կարմիր Խաչի հիմնադրումըԺնևում Անրի Դյունանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց վիրավորներին օգնող կոմիտե՝ ապագա Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն։
- 1905 թ.Այնշտայնի հարաբերականության տեսությունըԲեռնի արտոնագրային գրասենյակի աշխատակից Ալբերտ Այնշտայնը հրապարակեց հարաբերականության հատուկ տեսությունը և E = mc² բանաձևը։
- 1956 թ.«Եվրատեսիլ» երգի առաջին մրցույթըՇվեյցարական Լուգանոյում ելույթ ունեցան յոթ երկրի երգիչներ, և հաղթեց մրցույթը հյուրընկալող Շվեյցարիան։
- 1991 թ.Համաշխարհային սարդոստայնը բացվում է բոլորի համարCERN-ի աշխատակից Թիմ Բերներս-Լին հրապարակավ ներկայացրեց իր գյուտը, և առաջին կայքը հասանելի դարձավ բոլորին։
- 2012 թ.Հիգսի բոզոնի հայտնաբերումըԺնևի մոտ գտնվող CERN-ի ֆիզիկոսները Մեծ հադրոնային կոլայդերում գտան դեռ 1964 թվականին կանխատեսված մասնիկը։
Բոլոր տարեթվերը (7)
Միջնադար
- 1291 թ.Շվեյցարիայի դաշնային խարտիանՈւրի, Շվից և Ունտերվալդեն կանտոնները կնքեցին հավերժական դաշինք, և օգոստոսի 1-ն այժմ ազգային տոն է։
Նոր ժամանակներ
- 1543 թ.Վեզալիուսի անատոմիայի գիրքըԲազելում լույս տեսավ Անդրեաս Վեզալիուսի «Մարդու մարմնի կառուցվածքի մասին» աշխատությունը՝ ժամանակակից անատոմիայի հիմքը։
- 1863 թ.Կարմիր Խաչի հիմնադրումըԺնևում Անրի Դյունանի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց վիրավորներին օգնող կոմիտե՝ ապագա Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն։
- 1905 թ.Այնշտայնի հարաբերականության տեսությունըԲեռնի արտոնագրային գրասենյակի աշխատակից Ալբերտ Այնշտայնը հրապարակեց հարաբերականության հատուկ տեսությունը և E = mc² բանաձևը։
Նորագույն ժամանակներ
- 1956 թ.«Եվրատեսիլ» երգի առաջին մրցույթըՇվեյցարական Լուգանոյում ելույթ ունեցան յոթ երկրի երգիչներ, և հաղթեց մրցույթը հյուրընկալող Շվեյցարիան։
- 1991 թ.Համաշխարհային սարդոստայնը բացվում է բոլորի համարCERN-ի աշխատակից Թիմ Բերներս-Լին հրապարակավ ներկայացրեց իր գյուտը, և առաջին կայքը հասանելի դարձավ բոլորին։
- 2012 թ.Հիգսի բոզոնի հայտնաբերումըԺնևի մոտ գտնվող CERN-ի ֆիզիկոսները Մեծ հադրոնային կոլայդերում գտան դեռ 1964 թվականին կանխատեսված մասնիկը։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]