Գվատեմալա. պատմությունը հակիրճ
Մայաների աշխարհի սիրտը, որտեղ կանգնած են Տիկալի բուրգերը, իսկ մայաների հետնորդները մինչ օրս խոսում են իրենց քսանից ավելի լեզուներով։
Ստուգեք ձեզ
Ո՞րն է եղել ավելի վաղ
Պատմությունը հակիրճ
Հին աշխարհ Դեռ մ.թ.ա. III դարում Պետենի ջունգլիներում աճեց Էլ Միրադորը՝ Լա Դանտա բուրգով, որը ծավալով աշխարհի ամենամեծերից է։ Մեր թվարկության առաջին դարերում վերելք ապրեց Տիկալը՝ մայաների գլխավոր քաղաքներից մեկը։
Միջնադար Տիկալի ծաղկումը VII–VIII դարերում էր, երբ տաճարներն անտառից վեր էին խոյանում 65 մ։ IX դարից հետո հարթավայրի քաղաքները դատարկվեցին, իսկ լեռներում առաջացան կիչե և կաքչիկել թագավորությունները, որոնք պահպանեցին «Պոպոլ Վուհ» էպոսը։
Նոր ժամանակներ 1524 թ. Պեդրո դե Ալվարադոն նվաճեց լեռնային թագավորությունները։ 1773 թ. երկրաշարժից հետո գաղութային մայրաքաղաք Սանտյագոն (այժմ՝ Անտիգուա Գվատեմալա) տեղափոխվեց նոր քաղաք։ 1821 թ. սեպտեմբերի 15-ին այստեղ հռչակվեց Կենտրոնական Ամերիկայի անկախությունը։
Նորագույն ժամանակներ 1967 թ. Միգել Անխել Աստուրիասն արժանացավ գրականության Նոբելյան մրցանակի։ 1977 թ. Տիկալի տաճարները հայտնվեցին «Աստղային պատերազմներ» ֆիլմում, իսկ 1979 թ. Տիկալն ու Անտիգուան ընդգրկվեցին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում։
Հետաքրքիր փաստեր

- Տիկալի IV տաճարը՝ մոտ 65 մ բարձրությամբ, նախակոլումբոսյան Ամերիկայի ամենաբարձր կառույցներից է։
- Մայաներն աշխարհում առաջիններից էին, որ զրոն կիրառեցին հաշվարկում և օրացույցում։
- Գվատեմալայի դրոշին պատկերված է քեզալ թռչունը՝ ազատության խորհրդանիշը, որի անունն է կրում նաև ազգային արժույթը։
- Մայաները կակաոյից ըմպելիք էին պատրաստում եվրոպացիներից շատ առաջ, իսկ կակաոյի հատիկները նրանց համար նաև փողի դեր էին կատարում։
- «Պոպոլ Վուհը» XVI դարում գրի առնվեց կիչե լեզվով՝ լատինատառ, իսկ XVIII դարի սկզբին այն արտագրեց վանական Ֆրանսիսկո Խիմենեսը։
Կարևոր իրադարձություններ
- 292 թ.Տիկալի 29-րդ կոթողի կանգնեցումը«Երկար հաշվի» օրացույցով թվագրված այս քարը երկար ժամանակ համարվում էր դաշտավայրային մայաների ամենահին թվագրված հուշարձանը։
Օրվա 5 հարց Որտե՞ղ է եղել Ժամանակագրություն
Դարաշրջաններ
- Հին աշխարհմինչև 476 թ. · 178 իրադարձություն
- Միջնադար476–1491 · 206 իրադարձություն
- Նոր ժամանակներ1492–1913 · 251 իրադարձություն
- Նորագույն ժամանակներ1914 թվականից · 217 իրադարձություն
Երկրների պատմություն
Հայաստան
Ադրբեջան
Ալբանիա
Ալժիր
Անգոլա
Անդորրա
Անտիգուա և Բարբուդա
Ավստրալիա
Ավստրիա
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Արգենտինա
Արևելյան Թիմոր
Աֆղանստան
Բահամյան կղզիներ
Բահրեյն
Բանգլադեշ
Բարբադոս
Բելառուս
Բելգիա
Բելիզ
Բենին
Բոլիվիա
Բոսնիա և Հերցեգովինա
Բոտսվանա
Բութան
Բուլղարիա
Բուրկինա Ֆասո
Բուրունդի
Բրազիլիա
Բրունեյ
Գաբոն
Գամբիա
Գայանա
Գանա
Գերմանիա
Գվատեմալա
Գվինեա
Գվինեա-Բիսաու
Գրենադա
Դանիա
Դոմինիկա
Դոմինիկյան Հանրապետություն
Եգիպտոս
Եթովպիա
Եմեն
Զամբիա
Զիմբաբվե
Էկվադոր
Էսվատինի
Էստոնիա
Էրիթրեա
Թաիլանդ
Թունիս
Թուրքիա
Թուրքմենստան
Ինդոնեզիա
Իռլանդիա
Իսլանդիա
Իսպանիա
Իսրայել
Իտալիա
Իրան
Իրաք
Լաոս
Լատվիա
Լեհաստան
Լեսոտո
Լիբանան
Լիբերիա
Լիբիա
Լիխտենշտայն
Լիտվա
Լյուքսեմբուրգ
Խորվաթիա
Կաբո Վերդե
Կամբոջա
Կամերուն
Կանադա
Կատար
Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետություն
Կիպրոս
Կիրիբատի
Կոլումբիա
Կոմորյան կղզիներ
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Կոնգոյի Հանրապետություն
Կոստա Ռիկա
Կոտ դ'Իվուար
Կուբա
Հայիթի
Հասարակածային Գվինեա
Հարավային Կորեա
Հարավային Սուդան
Հարավաֆրիկյան Հանրապետություն
Հյուսիսային Կորեա
Հյուսիսային Մակեդոնիա
Հնդկաստան
Հոնդուրաս
Հորդանան
Հունաստան
Հունգարիա
Ղազախստան
Ղրղզստան
Ճամայկա
Ճապոնիա
Մադագասկար
Մալայզիա
Մալավի
Մալդիվներ
Մալթա
Մալի
Մավրիկիոս
Մավրիտանիա
Մարշալյան կղզիներ
Մարոկկո
Մեծ Բրիտանիա
Մեքսիկա
Միացյալ Նահանգներ
Միկրոնեզիա
Մյանմա
Մոզամբիկ
Մոլդովա
Մոնակո
Մոնղոլիա
Նամիբիա
Նաուրու
Նեպալ
Նիգեր
Նիգերիա
Նիդեռլանդներ
Նիկարագուա
Նոր Զելանդիա
Նորվեգիա
Շվեդիա
Շվեյցարիա
Շրի Լանկա
Ուգանդա
Ուզբեկստան
Ուկրաինա
Ուրուգվայ
Չադ
Չեխիա
Չեռնոգորիա
Չիլի
Չինաստան
Պալաու
Պակիստան
Պաղեստին
Պանամա
Պապուա Նոր Գվինեա
Պարագվայ
Պերու
Պորտուգալիա
Ջիբութի
Ռուանդա
Ռումինիա
Ռուսաստան
Սալվադոր
Սամոա
Սան Մարինո
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Սաուդյան Արաբիա
Սեյշելյան կղզիներ
Սենեգալ
Սենթ Լյուսիա
Սենթ Վինսենթ և Գրենադիններ
Սենթ Քիտս և Նևիս
Սերբիա
Սիեռա Լեոնե
Սինգապուր
Սիրիա
Սլովակիա
Սլովենիա
Սողոմոնյան կղզիներ
Սոմալի
Սուդան
Սուրինամ
Վանուատու
Վատիկան
Վենեսուելա
Վիետնամ
Վրաստան
Տանզանիա
Տաջիկստան
Տոգո
Տոնգա
Տուվալու
Տրինիդադ և Տոբագո
Քենիա
Քուվեյթ
Օման
Ֆիլիպիններ
Ֆինլանդիա
Ֆիջի
Ֆրանսիա
Սխալ կամ վիճելի փաստ նկատեցի՞ք։ Գրեք մեզ, և մենք կստուգենք ու կուղղենք՝ [email protected]